Nâzım özgürlüğüne kavuştuğu 1951 yılında, "Üçüncü Selim'in Gözdesi"ni, "Barbaros Hayrettin Paşa"yı ve ardından "Lale Devri" filmlerinin senaryosunu yazacaktır. Son yazdığı "Balıkçı Güzeli- 1002'inci Gece " senaryosu,  öldürülmemek için Rusya'ya kaçtıktan iki yıl sonra tamamlanır.

Nâzım özgürlüğüne kavuştuğu 1951 yılında, "Üçüncü Selim'in Gözdesi"ni, "Barbaros Hayrettin Paşa"yı ve ardından "Lale Devri" filmlerinin senaryosunu yazacaktır. Son yazdığı "Balıkçı Güzeli- 1002'inci Gece" senaryosu,  öldürülmemek için Rusya'ya kaçtıktan iki yıl sonra tamamlanır. 

Geride kalan senaryolarını yazdığı filmlere bakarak Nâzım şunları söyler: "Üzüntüm, benden tek kelimeyle gerekirse altına imzamı koyacağım ciddi ve gerçeklikte senaryo istememeleridir."

Yurt dışındaki sürgün yıllarında Macar sineması için "En Büyük Kötülük"ü yazacaktır. Polonya'da filme çekilmesi için "Yusuf ile Zeliha"yı yeniden yazar... Çekoslovak ve Bulgar sinemacılarınca "Bir Aşk Masalı" senaryosu filme alınır. Ancak Nâzım, eski Alman filmlerindekilere benzer devasa dekorlarından ötürü bu iki filminden de hoşnut olmaz...

1953 yılında yazdığı „Fransa-Vietnam" adlı  senaryosunda, sömürgeci Fransız ordusuyla Vietnam'a giden genç Piyer'in  gördüğü gerçekler karşısında geçirdiği değişimi anlatır, ancak bu senaryo filme çekilmez.

Ölümünden Sonra

Doğu'nun Romeo ve Jülyet'i Ferhad ile Şirin'i anlatan  "Bir Aşk Masalı" ve  "Yaşamak Güzel Şey be Kardeşim" Rusya'da, ancak ölümünden sonra çekilir.  Azerbaycan'da ise "Enayi" senaryosu filme alınmıştır…

Nâzım'ın yaşamı üzerine bir film 1990'lara girerken adı hala yasaklar listesinde bulunan Türkiye'de mümkün değildir. Ali Özgentürk'ün "sayıklama" olarak nitelendirdiği "Su Da Yanar"dan sonra, Başar Sabuncu'nun "Yolcu" ve son kez de Biket İlhan'ın çektiği « Mavi Gözlü Dev (2006)» filmi izleyicinin karşısına çıkar.

Nâzım büyük Türk ozanlarından ve oyun yazarlarından biri olduğu gibi, senarist ve  yönetmendir… Bu yazı onun en az bilinen bu özelliğine küçük bir pencere açmaktadır.


Prof.Dr. OĞUZ MAKAL

Beykent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi
Sinema TV Bölümü Öğretim Üyesi